رقابت‌هاي انتخاباتي نمایشی در ايران شمالي

با مشخص شدن تركيب نهايي نامزدهاي انتخابات رياست جمهوي 15 اكتبر (24مهر) آتي ايران شمالي، رقابت‌هاي انتخاباتي در اين كشور وارد مرحله جديدي شد.

براساس اعلام ستاد مركزي انتخابات ايران شمالي، در انتخابات آتي هفت نامزد شامل « الهام علي‌اف» از حزب حاكم « آذربايجان نوين»، فواد علي‌اف از حزب ليبرال دمكرات، «‌اقبال آقازاده» از حزب اميد، «‌حافظ حاجي‌اف» از حزب مساوات معاصر، «‌فاضل غضنفر اوغلو» از حزب رستاخير بزرگ، «قدرت حسينقلي اف» از حزب جبهه خلق و «‌غلامحسين علي‌بيگلو» نامزد مستقل شركت خواهند كرد. تبليغات اين نامزدها از روز چهارشنبه 17 سپتامبر شروع شده و 28 روز ادامه خواهد داشت.

البته براساس اصلاحاتي كه در قوانين انتخاباتي انجام شده است، محدوديت‌هايي براي استفاده نامزدها از شبكه‌هاي راديويي و تلويزيوني غيردولتي ايجاد شده است. البته بر اساس اعلام كميسيون مركزي انتخابات هر كدام از نامزدها مي‌توانند سه ساعت رايگان در راديو و تلويزيون اجتماعي به تبليغ برنامه‌هاي خود بپردازند.

روزنامه‌هاي دولتي آذربايجان، خلق قزئتي؛ رسپوبليكا و « باكينسكي رابوچي» نيز به تبليغ رايگان برنامه‌هاي انتخاباتي نامزدها خواهند پرداخت.

با وجود اين، محدوديت‌هاي اعمال شده براي تبليغات نامزدها يكي از انتقاداتي است كه مخالفان بر دولت وارد كرده و مدعي‌اند حزب حاكم «آذربايجان نوين» به موازات استفاده از امكانات دولتي، امكان تبليغات گسترده براي ساير احزاب از رسانه‌ها را محدود كرده است. به اين دليل نيز احزاب عمده غربگرا در ايران شمالي شامل جبهه خلق، مساوات، دموكرات و استقلال ملي انتخابات رياست جمهوري را تحريم و مدعي شدند فضاي آزادي براي رقابت سالم در انتخابات آتي وجود ندارد. آنها مي‌گويند، چه مردم رأي بدهند و يا ندهند، الهام‌علي‌اف بار ديگر به رياست جمهوري انتخاب خواهد شد و انتخابات رياست جمهوري در حقيقت يك نمايش بزرگ براي مشروعيت بخشيدن به تداوم حاكميت الهام‌علي‌اف مي‌باشد.

البته واقعيت اين است كه احزاب غربگراي مخالف با الهام‌علي‌اف كه به شدت اهداف شوونيستي و پان‌تركيستي دارند،‌ در انتخابات قبلي نيز نامزدهايشان به خاطر سوابق منفي‌ به ويژه در خصوص مناقشه قره‌باغ ( از دست دادن 20 درصد از سرزمين ايران شمالي در دورة‌ حاكميت ايلچي‌بيگ) و اتخاذ سياست‌هاي شوونيستي نتوانستند آراي قابل توجهي به دست آورند.

بدين ترتيب انتخابات رياست جمهوري ايران شمالي در 15 اكتبر (24 مهر) آتي در شرايطي برگزار خواهد شد كه هيچ نامزد مطرحي از ميان احزاب مخالف دولت در اين انتخابات حضور ندارد. اين موضوع يكي از مهمترين تفاوت‌هاي انتخابات رياست جمهوري 15 اكتبر آتي با انتخابات سال 2003 و 1998 است.

در انتخابات گذشته عيسي قنبر، رهبر حزب مساوات و اعتبار محمداف رهبر حزب استقلال ملي به اميد حمايت‌هاي آمريكا از آنها شركت كرده بودند. آمريكا نيز از اين دو مهره بخصوص از عيسي قنبر براي پيشبرد اهداف خود در ايران شمالي استفاده كرد و علي‌رغم اينكه هواداران حزب مساوات به خاطر تجمع در باكو به شدت از طرف دولت سركوب شدند، آمريكا هيچ واكنشي از خود نشان نداد!

عيسي قنبر يكي از چهره‌هاي شناخته شده آمريكا براي ايجاد انقلاب رنگين در ايران شمالي بود. اما ايجاد چنين انقلابي در انتخابات رياست جمهور گذشته با شكست مواجه شد و حزب مساوات نتوانست با اجراي طرح تجمع و اشغال نهادهايي مانند مجلس و رياست جمهوري، حاكميت را دچار فروپاشي كند و اعضا و هواداران اين حزب با بي‌اعتنايي مردم مواجه شدند و پليس به راحتي آنها را سركوب كرد. اعتبار محمداف نيز در فضاي سياسي باكو، چهرة قابل توجهي به شمار نمي‌رود. وي تاكنون نتوانسته حزب تحت مديريت خود يعني «‌استقلال ملي» را به صورت يك حزب فعال درآورد و بديهي است كه چنين شخصي نمي‌تواند در امور حكومتي تأثيرگذار باشد. وي در گذشته تلاش مي‌كرد با مطرح كردن خود به عنوان نامزد رياست جمهوري، سهمي از قدرت (مانند يك وزارتخانه) را از حيدرعلي‌اف بگيرد. اما حيدرعلي‌اف در يك سخنراني آشكارا اعلام كرد كه اعتبار محمداف حتي از ادارة يك كودكستان نيز عاجز است. از اين گذشته اعتبارمحمداف در تكلم مشكل دارد و داراي لكنت زبان مي‌باشد. اخيراً وي پس از ملاقات با سفير رژيم صهيونيستي در باكو اعلام كرد كه از اين پس در مسايل سياسي داخلي دخالت نخواهد كرد و تنها دو هدف را دنبال خواهد كرد كه مبارزه با گسترش دين در قفقاز، و تبليغات و عمليّات سياسي عليه ايران اين دو هدف مي‌باشد.

در هر حال براي انتخابات آتي حدود 20 نفر نامزد شده بود كه ستاد مركزي انتخابات صلاحيت 13 نفر از آنها را به دلايل مختلف به ويژه كافي نبودن يا مخدوش بودن امضاهاي جمع‌آوري شده رد كرد.

نگاهي به نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري باكو نشان مي‌دهد كه رقيب جدي و مطرحي براي الهام‌علي‌اف در انتخابات آتي وجود ندارد!! ضمن اينكه مخالفان معتقدند احزابي نظير اميد و مساوات معاصر عملاً به دولت وابسته‌اند و حضور نامزدهاي آنها در انتخابات نيز براي نمايش دموكراسي خواهد بود، ضمن اينكه احتمال انصراف برخي از نامزدها وجود دارد.

بدين ترتيب اگر چه پيروزي الهام‌علي‌اف در انتخابات آتي رياست جمهوري در صورت ادامه روند فعلي قطعي به نظر مي‌رسد، اما آنچه مسلم است، اينكه انتخابات آتي نوعي همه‌پرسي در مورد محبوبيت و جايگاه حزب «آذربايجان نوين» نيز خواهد بود. طي ماههاي اخير انتقادات مردمي از اين حزب به خاطر افزايش سرسام‌آور تورم و لاينحل ماندن مناقشه قره‌باغ و توجه نشدن به خواسته‌هاي اسلامي مردم مسلمان اين كشور افزايش يافته است. از اينرو در صورتي كه در انتخابات آتي شركت واجدين شرايط چشمگير نباشد، اين موضوع ضربه‌اي به حزب حاكم خواهد بود و زمينه را براي افزايش انتقادات و نيز دخالت‌هاي بيگانگان جهت امتيازگيري فراهم خواهد ساخت.

اين هدفي است كه احزاب غربگرا در ايران شمالي به دنبال آن هستند، آنها اگر چه با چراغ سبز آمريكا و برخي كشورهاي غربي انتخابات را تحريم كرده‌اند، اما اين رفتار به معناي سكوت آنها در طول برگزاري انتخابات نخواهد بود.

چنانچه گفته مي‌شود ديك چني، معاون رئيس جمهوري آمريكا در سفر دو هفته پيش خود به باكو، الهام‌علي‌اف را تهديد كرده كه در صورت ندادن امتيازات مورد نظر اقتصادي، نظامي و سياسي، در انتخابات آتي دچار مشكل خواهد شد.

از اينرو برخي محافل سياسي باكو از برنامه احتمالي احزاب غربگرا براي ايجاد ناآرامي در زمان برگزاري انتخابات در راستاي منافع غرب ابراز نگراني مي‌كنند.

اما شكي نيست كه آمريكا در حال حاضر توان ايجاد تغييرات در ايران شمالي از طريق پروژه شكست خورده انقلاب‌هاي رنگين را ندارد و همه اين تهديدها براي امتيازگيري از باكو است.

افتضاحات ايجاد شده توسط رييس جمهور آمريكايي گرجستان در قفقاز جنوبي نيز بر انتخابات ايران شمالي تأثيرگذار است و مي‌توان گفت كه شكست‌هاي فضاحت بار ساكاشويلي، در تضعيف موقعيت همفكران وي در باكو (عيسي قنبر، اعتبارمحمداف و ...) مؤثر بوده است.

پس مي‌توان گفت كه الهام‌علي‌اف باز هم رييس دولت باكو خواهد بود و اگر تغييراتي پيش نيايد رياست جمهوري وي تا زمان بازنشستگي و مرگ (مانند پدرش) ادامه خواهد يافت.

اسلام کریم‌اف در باکو ُ

روابط باکو - تاشکند از ایلچی بیگ تا الهام علی اف

ازبکها بعد از فروپاشی شوروی  هرگز به باکو اعتماد نکردند و به همین خاطر روابط تاشکند و باکو تا سالهای اخیر روابطی سرد بوده است .

کسی که روابط ازبکستان را با ایران شمالی تخریب کرد و موجب شد که در مقطعی ازبکها سفیر باکو را هم از تاشکند اخراج کنند ، ابوالفضل ایلچی بیگ از چهره های پان ترکیست و به شدت غربزده باکو بود که در استانه فروپاشی شوروی و با کمک امریکا و اسراییل حزبی به نام جبهه خلق را تشکیل داد و با حمایت امریکا توانست حدود یک سال به عنوان رییس جمهور بر ایران شمالی حکومت کند . وی طی یک سال نه تنها بخشهای بزرگی از ایران شمالی را به استقلال طلبان ارمنی واگذار کرد بلکه روابط باکو را با کشورهای متعدد از جمله ازبکستان ، ترکمنستان و ایران به گونه ای تخریب کرد که اثرات آن هنوز هم دیده میشود.

ایلچی بیگ که برنامه ها و توصیه های امریکا را اجرا میکرد ، برای کمک به روی کار آوردن یک دولت غربگرا در تاشکند به حمایت از مخالفان دولت تاشکند پرداخت و علاوه بر کمکهای مالی به مخالفان ازبکستان ، آموزش نظامی مخالفان را نیز بر عهده گرفت . بدینگونه روابط ازبکستان با باکو به شدت تیره شد و ازبکها سفیر ایلچی بیگ را از تاشکند اخراج کردند.

بعد از روی کار آمدن حیدر علی اف کم کم روابط تاشکند – باکو جان گرفت . اما تاشکند همواره  نننسبت به باکو بی اعتماد بود . این بی اعتمادی با گسترش روابط میان تاشکند – باکو و سرکوب  تشکلهای پان ترکیستی در ایران شمالی توسط مرحوم حیدر علی اف  اندک اندک رخت بربست و تاشکند شاهد بود که حکومت باکو ، نه تنها جریان پان ترکیستی و غربزده " جبهه خلق " را منزوی کرده است بلکه در مواقع لازم به زندانی کردن و تحت فشار قرار دادن این جریان اقدام میکند.....اینک بعد از گذشت سالها و ترمیم فضای بی اعتمادی اسلام کریم اف رئیس جمهور ازبکستان در راس یک هيات عالی رتبه دولتی طی روزهای 11 و 12 سپتامبر 2008 برابر با 21 و 22 شهریور 87 بنا به دعوت الهام علی یف به باکو سفر کرد. سخنگوی دفتر ریاست جمهوری ازبکستان گفت: در جریان این دیدار مسائل توسعه و تعمیق روابط همکاری های دوجانبه میان دو کشور، مسائل مهم منطقه ای و بین المللی مورد بررسی قرار گرفت.

در پایان سفر دو روزه اسلام کريم اف به باکو، هفت سند همکاري امضاء شد. اين اسناد شامل همکاري باکو  و تاشکند در عرصه هاي حفاظت از محيط زيست، دانش فني اطلاع رساني، حمل و نقل ریلی، امور بازرگاني و ماليات، تبادل اطلاعات و فناوری های ارتباطاتی حفظ اطلاعات محرمانه، تقويت همکاري هاي علمي و فرهنگي مي باشد.

نوع اسناد امضا شده میان رهبران دو کشور نشان میدهد که اراده سیاسی دو طرف بر توسعه همکاریهای زیست محیطی، فنی، حمل و نقل و بازرگانی، تبادل اطلاعات و تقویت همکاریهای علمی و فرهنگی قرار گرفته است. ظاهراً رهبران تاشکند و باکو  همکاری تجاری، بازرگانی و نیز تقویت مناسبات علمی و فنی را پیش زمینه ای برای بسط و گسترش مناسبات سیاسی واقتصادی تشخیص داده اند. بویژه که تاپیش از این، رویکرد دو طرف به همکاری در قالب تحکیم و تقویت همکاریهای منطقه ای و درچارچوب ساختارهای منطقه ای نظیر اتحادیه گوام تعریف و تنظیم شده بود. اکنون ازبکستان بطور رسمی از اتحادیه غربگرای گوام خارج شده و پس از یک وقفه دوساله، مجدداً به همکاری در زمینه های مختلف اقتصادی و بازرگانی و فنی با باکو روی آورده است. در واقع تا پیش از این، مناسبات دو کشور براساس ملاحظات سیاسی، منطقه ای و بین المللی و نیز جهت گیریهای یکسان در سیاست خارجی تعریف شده بود.

بنظر می رسد اکنون تنها نیازهای اقتصادی و ضرورت توسعه همکاریهای علمی، فني و اقتصادی سبب باز تعریف مناسبات تاشکند و باکو شده است. این موضوع بویژه از آن جهت حائز اهمیت است که حداقل در مسیر تحولات سیاسی جاری منطقه ای و بین المللی، ازبکستان ديگر در طیف کشورهای غربگرا قرار ندارد. تاشکند اکنون به یک بازیگر فعال در ساختارهای منطقه ای نظیر سازمان همکاری شانگهای و نیز جامعه کشورهای مستقل مشترک المنافع و ساختارهای زیرمجموعه جامعه همسود به رهبري مسکو تبدیل شده است و جمهوری آذربایجان همچنان سیاست خارجی خود را حول محور همکاری با غرب و آمریکا بنا کرده است و بر اساس آن حرکت می کند. از این رو آنچه توجه محافل سیاسی را بخود جلب کرده این است که سفر اسلام کریم اف به باکو پس از اجلاس اخیر سران کشورهای عضو شانگهای درتاجیکستان و نیز اجلاس سران شورای سازمان امنیت جمعی جامعه کشورهای مستقل مشترک المنافع در روسیه، انجام شده است.

با توجه به سیر تحولات قفقاز و بحران جدید این منطقه، نه تنها بر پیچیدگی های معادلات سیاسی کشورهای دو سوی خزر افزوده، بلکه اهمیت سفر اسلام کریم اف به جمهوری آذربایجان را دو چندان کرده است. لذا برخی معتقدند بعید نیست که کريم اف حامل پیام رهبران مسکو برای باکو بوده است. هرچند که طی روزهای اخیر مقامهای روسی و آذری در سطوح مختلف با یکدیگر دیدار و گفتگو کرده اند. اما رئیس جمهوری ازبکستان می تواند حامل پیام احتمالی مقامهای روسی به مقامات آذری باشد.

جداشدن ازبکستان از اتحادیه گوام و استقبال مسکو و دیگراعضای جامعه مستقل مشترک المنافع از این اقدام ازبکستان و همچنین هشدار به باکو برای خارج شدن از جرگه کشورهای حامی سیاستهای غرب می تواند بخشهایی از پیام غیر رسمی رهبران کرملین به باکو توسط رهبری تاشکند باشد.

برخی ناظران معتقدند استقبال باکو از رهبری ازبکستان را باید در قابلیت های تاشکند در بازار انرژي در سطح منطقه و جهان جستجو کرد. آذربایجان بی میل نیست که همچنان در مسیر اجرای طرحها و پروژه های انتقال انرژيِ گاز پیشنهادی غرب، گام بردارد و برای نیل به این منظور، دیپلماسی فعالی را آغاز کرده است. سفر اخیر رئیس جمهوری ترکمنستان به باکو و اکنون سفر رئیس جمهوری ازبکستان به باکو می تواند در رقابت اعلام نشده باکو و مسکو، براي ایفای نقش فعال در بازار انرژيِ منطقه، نوع جدیدی از همکاری را میان کشورهای دارای منابع و ذخایر گاز در دو سوی خزر بوجود آورد.

بویژه که رویکرد مجدد آمریکا به ازبکستان و سفر مقامات عالی رتبه سیاسی و نظامی واشنگتن به تاشکند به منظور جلب نظر مقامات ازبکستان به گسترش و تعمیق مجدد همکاری های این کشور با آمریکا و افزایش تحرکات آمریکا و اروپا در تسریع فعال شدن خط لوله انتقال نفت و گاز از مسیر آذربایجان به غرب نیز می تواند انگیزه مناسبی برای رهبران تاشکند برای انجام این سفر باشد. بر این اساس سفر اخیر رئیس جمهور ازبکستان به باکو را می توان نوعی رصد و ارزیابی ازبکستان از تحولات سیاسی، اقتصادی و امنیّتی منطقه، به منظور دور نماندن از قافله و روند حوادث و تحولات منطقه دانست. شرایطی که به رغم همه معادلات جاری سیاسی و اقتصادی و نيز بحران های منطقه ای، تاشکند و باکو را به همکاریهای فنی واقتصادی ترغیب می کند.

همكاريهاي باكو و تهران در زمينه انرژي

احمد کاظمی

انتقال نفت باكو از مسير ايران و به روش سوآپ (معاوضه) در رسانه‌هاي باكو همچنان بازتاب دارد.

براساس گزارش منابع خبري ايران ‌شمالي، تاكنون معادل هفت فروند كشتي، نفت‌خام باكو دربند نكا تخليه و در بند جاسك در جنوب ايران تحويل اين كشور شده است.

براساس اين گزارش‌ها تا سه هفته آينده، نفت 14 فروند نفت‌كش باكو از طريق ايران سوآپ خواهد شد.

انتقال نفت باكو از مسير ايران نه تنها در اين كشور بلكه در بسياري از رسانه‌هاي خبري جهان نيز بازتاب داشته است. چه اينكه تا قبل از بحران گرجستان، گاز و نفت ايران شمالي (جمهوري آذربايجان) از طريق خطوط ريلي و لوله شامل باكو ـ سوپسا، باكو ـ تفليس ـ ارزرم و باكو ـ تفليس ـ جيحان منتقل مي‌شد اما حمله « پ . ك ك » و بحران گرجستان باعث اخلال در انتقال انرژي از اين خطوط شده و نشان داد كه اين خطوط ديگر به عنوان مسير امن انتقال انرژي براي مشتريان اروپايي محسوب نمي‌شوند.

اما آنچه در اين ميان موجب تعجب محافل خبري و رسانه‌اي جهان شد، انتقال نفت باكو از مسير ايران در سريعترين زمان ممكن بود. در شرايطي كه ايران شمالي براي انتقال نفت خود از مسير باكو ـ تفليس ـ جيحان بيش از چهار ميليارد دلار هزينه كرده و حدود شش هفت سال احداث اين خط لوله 1774 كيلومتري طول كشيد، اما روند آغاز انتقال نفت باكو از ايران بعد از بحران گرجستان، بيش از يك هفته طول نكشيد. ايران شمالي نفت خود را از طريق ترمينال نفتي سنگچال در جنوب بندر باكو به بندر نكا تحويل مي‌دهد و معادل نفت دريافتي در بند نكا بعد از كسر حق ترانزيت، از طريق بندر خارك به بازارهاي بين‌المللي صادر مي‌شود. اين موضوع موقعيت بي‌نظير اقتصادي ايران براي انتقال انرژي كشورهاي حوزه خزر از جمله ايران شمالي را نشان مي‌دهد.

واقعيت اين است كه ايران ارزان‌ترين، كوتاه‌ترين، امن‌ترين و اقتصادي‌ترين مسير براي انتقال انرژي حوزه خزر است. به باور كارشناسان ايران چه در صورت اجراي روش سوآپ و چه در صورت احداث خط لوله، اقتصادي‌ترين مسير براي انتقال نفت و گاز ايران شمالي و ساير كشورهاي ساحلي خزر است. در اين راستا نيز با توجه به استقبال كشورهاي قزاقستان، تركمنستان و دولت باكو، ايران سرمايه‌گذاري كلاني در اين خصوص كرده و اين روند ادامه دارد.

هم‌اكنون ميزان سوآپ نفت خام كشورهاي حوزه خزر را طريق ايران از 50 هزار بشكه به حدود 100 هزار بشكه در روز افزايش يافته و براساس پيش‌بيني‌ها، در سال آينده به بيش از 200 هزار بشكه در روز و پس از آن تا سقف 500 هزار بشكه در روز افزايش خواهد يافت. در اين راستا علاوه بر بنادر نكا و خارك، بنادر ماهشهر، اميرآباد و انزلي در شمال و بندر جاسك در درياي عمان دراين روند مورد استفاده قرار خواهند گرفت. ضمن اينكه وزارت نفت جمهوري اسلامي ايران نيز برنامه‌ريزي گسترده‌اي براي احداث خط لوله انتقال نفت و گاز از بندر نكا در شمال تا بندر جاسك در شرق تنگه هرمز در خليج فارس در دست اجرا دارد. سرمايه‌گذاري 5/3 ميليارد دلاري ايران براي پايانه نفتي بندر جاسك عزم تهران در اين خصوص را نشان مي‌دهد.

مجموع اين تحولات نشان مي‌دهد كه چناچه كارشناسان اقتصادي نيز تاكيد كردند مزيت‌هاي اقتصادي ايران براي انتقال انرژي حوزه خزر با هيچ مسير ديگري قابل مقايسه نيست. دراين ميان اقدام باكو در انتقال روزانه حدود پنج تا ده هزار بشكه نفت از مسير ايران نشان مي‌دهد كه اين كشور با آگاهي از موقعيت استراتژيك ايران و امكانات ويژه آن در دسترسي به آب‌هاي آزاد از طريق خليج فارس، دارا بودن شبكه وسيعي از خطوط انتقال راه‌آهن و پايانه‌هاي نفتي در بنادر سمت تركيه و امكان جذب نفت خام كشورهاي حوزه درياي خزر در پالايشگاه‌هاي شمالي خود در كنار امنيت، ثبات سياسي و اقتصادي، ايران را مسيري اقتصادي براي انتقال انرژي حوزه خزر به اروپا مي‌داند.

از اين رو محافل باكو انتظار دارند اين كشور به جاي نگاه موقتي، براي تبديل شدن به يكي از منابع مطمئن تامين انرژي اروپا، نگاه راهبردي به مسير ايران براي انتقال انرژي داشته باشد.

 انتخابات رياست جمهوری درايران شمالي

و درخواست گروههاي ديني

احمد کاظمی

با ادامه پخش برنامه‌هاي مستهجن و غيراخلاقي از اغلب شبكه‌هاي تلويزيوني باكو، اعتراضات به اين موضوع در ايران شمالي در حال افزايش است.

در اين راستا برخي گروههاي مردمي و ديني ايران شمالي، حمايت از نامزدي «الهام‌علي‌اف» در انتخابات آينده رياست جمهوري را به پاكسازي شبكه‌هاي تلويزيوني اين كشور از برنامه‌ها و چهره‌هاي مبتذل منوط كردند.

در نشستي كه با شركت جمعي از روساي گروههاي مذهبي در زيارتگاه «بي‌بي هيبت» باكو برگزار شد، حاج عبدل رييس انجمن مذهبي توبه و تعداد ديگري از افراد مذهبي ضمن هشدار به پيامدهاي منفي پخش برنامه‌هاي مبتذل در جامعه به ويژه خانواده‌ها، تاكيد كردند: اگر الهام علي اف مي‌خواهد گروههاي ديني و مسلمانان در انتخابات آينده رياست جمهوري به وي راي دهند، بايد با روند گسترش ابتذال فرهنگي از شبكه‌هاي تلويزيوني مقابله كند.

پيش از اين نيز گروههاي مردمي، سياسي و ديني ايران شمالي با انتشار بيانيه‌ها و نيز برگزاري ميزگردهايي از دولت باكو ارگان ذيربط خواسته بودند كه از پخش برنامه‌هاي غيراخلاقي از شبكه‌هاي تلويزيوني جلوگيري كنند. اما تاكنون اقدامي در اين خصوص نشده است.

اين در شرايطي است كه ارگانهاي ذيربط دولت باكو گاه به بهانه پرداخت نشدن ماليات، با شبكه‌هاي تلويزيوني شديداً برخورد كرده‌اند يا اينكه در اقدامي تعجب‌آور پخش سريالها و فيلم‌هاي ايراني كه از محبوبيت فراواني در بين مردم ايران شمالي برخوردارند، ممنوع شده است اما اين ارگانها به تهاجم گسترده شبكه‌هاي تلويزيوني به ارزشهاي ملي و اسلامي بي‌توجهي مي‌كنند.

اين در شرايطي است كه اقدام اين شبكه‌ها براي ترويج ابتذال فرهنگي غرب در ايران شمالي اقدامي سازمان يافته است.

محتواي برنامه‌هاي اغلب شبكه‌هاي تلويزيوني باكو به گونه‌اي است كه گويا براي يك كشور غيراسلامي پخش مي‌شوند. گاه فيلم‌ها و سريالهاي مبتذلي در اين شبكه‌ها پخش مي‌شود كه حتي در كشورهاي غربي نيز به علت پيامدهاي منفي اخلاقي و اجتماعي از پخش آنها جلوگيري مي‌شود.

چنانچه پيش از اين نيز برخي منابع خبري باكو فاش ساخته‌اند، بي‌توجهي به مسايل كلان ملي نظير قره‌باغ و ارزشهاي ملي و اسلامي در شبكه‌هاي تلويزيوني باكو و به موازات آن پخش برنامه‌هاي مبتذل و جالب‌تر از همه افزايش پخش اين گونه برنامه‌ها در ماه رمضان و ايام مذهبي به خوبي نشان‌دهنده سازمان يافته بودن اين حركات است. چنانچه روزنامه يني‌مساوات اخيراً نوشت: « دراغلب شبكه‌هاي تلويزيوني باكو نه تنها خبري از برنامه‌هاي ويژه ماه مبارك رمضان نيست، بلكه شبكه آ. ت . و . گويي براي لجاجت با مسلمانان در مواقع افطار و سحري صحنه‌هاي مبتذل  به نمايش مي‌گذارد.

گفته مي‌شود نهادهاي به ظاهر غيردولتي غربي نه تنها به اصطلاح محصولات فرهنگي مستهجن را به رايگان در اختيار شبكه‌هاي تلويزيوني باكو مي‌گذارند، بلكه در اين خصوص حمايت‌هاي مالي نيز انجام مي‌‌دهند.

اين موضوع نشان‌دهنده تهديد جدي فرهنگي عليه مردم مسلمان ايران شمالي و نسل جوان اين كشور است. به همين جهت نيز گروههاي مردمي و ديني جمهوري آذربايجان با منوط كردن حمايت خود از نامزدي الهام‌علي‌اف به جلوگيري از پخش برنامه مبتذل از شبكه‌هاي تلويزيوني اين كشور، كوشيده‌اند اهميت اين موضوع را بار ديگر به مقامات دولتي گوشزد كنند.

بي‌شك اقدام جدي دولت باكو در اين خصوص و همزمان با ماه مبارك رمضان مي‌تواند تاثير مثبتي بر جايگاه الهام‌علي‌اف و نيز افزايش مشاركت مردم در انتخابات رياست جمهوري آن هم در شرايطي كه احزاب غربگرا اين انتخابات را تحريم كرده‌اند، بگذارد.

چنانچه آغاز پخش نخستين برنامه‌هاي راديويي اينترنتي با موضوعات مذهبي از باكو و در پايگاه اينترنتي «ديرلر» (ارزشها ) تأثير مثبتي بر افكار عمومي ايران شمالي گذاشته است.

سفر رييس جمهور تركيه به ارمنستان،

گامي به سوي استقلال قره‌باغ

عارف محمدزاده

6 سپتامبر 2008 (16 شهريور1378 )، اين روز، روزي سرنوشت‌ساز در تاريخ روابط نوين ارمنستان وتركيه است. با سفر عبدالله‌گل، رييس جمهوري تركيه به ايروان، روابط سياسي ارامنه و تركها در بالاترين سطح ممكن گسترش مي‌يابد.

نگاهي به روابط تركيه و ارمنستان، طي سالهاي گذشته نشان مي‌دهد كه سفر رييس جمهور تركيه به ايروان، تصميمي نيست كه يك شبه اتخاذ شده باشد و يا صرفاً تحت تأثير حوادث جديد قفقاز شكل بگيرد. طي سالهاي گذشته، روابط آنكارا ـ ايروان، با شيب ملايم، روند رو به رشد خود را طي مي‌كرد. شركتهاي ترك در ارمنستان فعال شده بودند. صادرات تركيه به ارمنستان (شامل مواد غذايي، لوازم خانگي، مصالح ساختماني، گندم و ...) از مسير گرجستان به صورت مستمر انجام مي‌گرفت. تركيه در جذب گردشگران ارمني نيز موفق بوده و سالانه حدود پنجاه هزار نفر از ارامنه به تركيه سفر مي‌كنند. خط هوايي مستقيم بين استانبول و ايروان از سالها قبل داير است و ...

مقامات سياسي دو كشور، به ويژه وزيران خارجه ديدارهاي مكرري با هم داشته‌اند. در كنار اين اقدامات، تلاش براي پيوستن به « اتحاديه اروپا» نيز آنكارا را وادار مي‌كند تا به تنش‌زدايي با همسايه‌هاي خود بخصوص يونان و ارمنستان بپردازد و روابط خوبي را با اين كشورها برقرار كند. روابط تركيه با يونان به سرعت در حال رشد است. تركيه پس از گسترش روابط با يونان، اين بار به دنبال گسترش روابط رسمي با ارمنستان است. از سوي ديگر علاوه بر منافع سياسي، گسترش روابط با ارمنستان، منافع اقتصادي كلاني براي تركيه مي‌تواند در پي‌داشته باشد. ارمنستان بازار مناسبي براي كالاهاي تركيه است. همچنين تركيه مي‌تواند مسير مناسبي براي ترانزيت به سوي ارمنستان باشد و ...

رييس جمهور تركيه پيش از ترك فرودگاه آنكارا به سوي ارمنستان در گفتگو با خبرنگاران، سفر خود به ايروان را زمينه‌ساز فرصت‌هاي تازه‌اي در حل مسايل قفقاز دانست و گفت: بروز اختلاف بين روسيه و گرجستان تأثيرات منفي در سياست جهاني بر جاي گذاشته و به نظر مي‌رسد كه براي دستيابي به صلح و ثبات در قفقاز، گفتگو و اعتمادسازي بين كشورهاي منطقه ضروري است!

گل همچنين ابراز اميدواري كرد كه بازي فوتبال تيم‌هاي ملي ارمني و ترك به توسعه مناسبات بين مردم دو كشور كمك كند.

پس از ورود رييس جمهور تركيه به ايروان، اگر چه مقامات ارمني به گرمي از وي استقبال كردند، اما هزاران نفر از مردم ارمنستان در تمامي خيابانهاي شهر ايروان به ياد قربانيان نسل‌كشي ارامنه توسط تركهاي عثماني دست به اعتراض زدند. آنها با در دست داشتن پلاكاردهايي و سردادن شعارهايي همچون «‌ ارمنستان نسل‌كشي را از ياد نبرده است» و « تركيه بايد نسل‌كشي ارامنه را بپذيرد» در خيابانهاي مسير حركت كاروان عبدالله گل تا فرودگاه حركت مي‌كردند...

علاوه بر اين مسايل، آنچه قابل توجه است اينكه در سفر به ايروان، عبدالله گل را 130 نفر از دولتمردان و كارشناسان و شخصيت‌هاي دخيل در روابط آنكارا ـ ايروان همراهي مي‌كنند. همين موضوع نشان دهندة آن است كه آقاي گل، صرفاً به صورت نمادين به ايروان سفر نكرده و سفر وي، يك سفر با اهميت و كاري است كه روابط ايروان ـ آنكارا را در مرحله‌اي چشمگير از پيشرفت و ترقي قرار مي‌دهد، روابط با تركيه براي ارمنستان نيز بسيار حايز اهميت است، رييس جمهور ارمنستان به خوبي مي‌داند كه ارامنه ذهنيتي خونين از موضوع موسوم به « نسل‌كشي ارامنه توسط تركيه» دارند و دولت ارمنستان همواره روي اين موضوع تبليغات كرده است. در مقطعي كه سركيسيان تازه به رياست جمهوري ارمنستان انتخاب شده، پذيرش آقاي گل در ايروان مي‌تواند حاكي از آن باشد كه تصميم براي گسترش روابط با تركيه، يك تصميم ملي براي ارمنستان است و صرفاً برآمده از خواستهاي سركيسيان نيست.

در روابط ميان ارامنه و تركها، آنچه قابل توجه است، فراموش شدن موضوع قره‌باغ است! سالهاست كه مقامات باكو چنين تبليغ مي‌كردند كه تركيه به دليل مناقشة قره‌باغ و به طرفداري از دولت باكو، ارمنستان را تحت محاصرة اقتصادي قرار داده و از برقراري روابط رسمي سياسي با ارمنستان خودداري مي‌كند. برخي مقامات ترك نيز در سفر به باكو چنين سخناني را مطرح مي‌كردند. با سفر عبدالله گل همراه با 130 نفر از دولتمردان و كارشناسان ترك به ايروان، ظاهراً ديگر ترديدي وجود ندارد كه موضوع قره‌باغ قابليت آن را ندارد كه در روابط ميان ترك‌ها و ارامنه مانع ايجاد كند. سفر آقاي گل به ايروان، موقعيت باكو را در مناقشة قره‌باغ بيش از پيش تضعيف كرد و نشان داد كه تركها در پيشبرد منافع خود، توجهي به ادعاهاي «‌برادري!» خود با آذريها ندارند!

دولت باكو از واكنش رسمي به سفر آقاي گل به ارمنستان خودداري كرده است. اما برخي نمايندگان پارلمان باكو و تشكلهاي شبه دولتي و حتي حزب مساوات (از هواداران شديد تركيه در ايران شمالي ) نيز سفر گل به ايروان را نكوهش كردند. اما اين نكوهش‌ها تيروهايي است كه بر سنگ مي‌خورد!

آمريكا، اسراييل و تركيه به عنوان نزديك‌ترين متحدان دولت باكو، هر روز گامي تازه در راستاي «‌استقلال قره باغ» برمي‌دارند. وضعيت شطرنج سياست نيز به گونه‌اي است كه دولت باكو فقط نظاره‌گر بازي است.

ايران تنها كشوري است كه باكو، هنگام ابتلا به يأس و نوميدي از متحدان خود، به آن روي مي‌آورد. پيش‌بيني مي‌شود الهام علي‌اف در آينده‌اي نزديك به تهران سفر كند.

وضعيت قره باغ بعد از استقلال آبخازيا

احمد کاظمی

با اقدام ديميتري مدوديف رئيس جمهوري روسيه در شناسايي اعلام استقلال آبخازيا و اوستياي جنوبي، اين سئوال در محافل سياسي باكو و ايروان مطرح است كه اين حادثه چه تاثيري  بر وضعيت قره‌باغ خواهد گذاشت؟ به ويژه اينكه جمهوري خودخوانده قره‌باغ نيز پيش از اين مانند آبخازيا اعلام استقلال كرده، ولي تاكنون به صورت رسمي از سوي كشوري به رسميت شناخته نشده است. اگر چه قره‌باغ دفاتر و نمايندگي‌هاي خود را در واشنگتن، پاريس، مسكو و برخي ديگر از كشورها باز كرده است.

اقدام روسيه در شناسايي اعلام استقلال آبخازيا و اوستياي جنوبي در شرايطي صورت گرفت كه اين كشور از جمله روساي گروه مينسك براي حل مناقشه قره‌باغ است. از اين رو نيز اين اقدام روسيه نگراني‌هايي در باكو در مورد تغيير موضع مسكو نسبت به مناقشه قره‌باغ ايجاد كرده است. بر اين اساس نيز واسيلي استراتوف سفير روسيه در باكو اخيراً در جمع خبرنگاران گفت: ديدگاه دولت روسيه در مورد وضعيت قره‌باغ تغيير نيافته است.

با وجود اين شكي نيست كه اقدام روسيه در شناسايي رسمي استقلال اوستياي جنوبي و آبخازيا به تضعيف موقعيت باكو در مذاكرات صلح قره‌باغ منجر مي‌شود. پيش از اين به دنبال حمايت غرب از اعلام استقلال يكجانبه كوزوو، باكو ساهاكيان رئيس جمهوري خودخوانده قره‌باغ از استقلال كوزوو به عنوان مدلي براي استقلال قره‌باغ نام برد.

در مذاكرات ماههاي اخير ميان مقامات باكو و ايروان نيز، ارمنستان تلاش كرده از تحولات كوزوو براي تقويت موقعيت خود در مذاكرات صلح قره‌باغ استفاده كند. اكنون نيز اين اقدام مسكو به تقويت موقعيت سرژسركيسيان رئيس جمهوري ارمنستان كه در حال حاضر با انتقادهاي مخالفان روبرو است، در مذاكرات صلح كمك خواهد كرد.

با اين وجود همچنان اين سئوال مهم مطرح است كه شناسايي اعلام استقلال آبخازيا و اوستياي جنوبي از سوي روسيه آيا باعث اقدام مشابه ارمنستان در مورد قره‌باغ خواهد شد؟

به رغم اعلام استقلال قره‌باغ، حتي تاكنون ارمنستان نيز حاضر به شناسايي اين موضوع نشده است. مقامات ايروان بارها اين رويكرد را نشان‌دهنده حسن نيت آنها براي پيشبرد روند مذاكرات عنوان كرده‌اند. البته دلايل ديگري نيز در اين رويكرد ارمنستان موثر بوده است. عدم اجماع در ارمنستان در مورد گزينه استقلال قره‌باغ يا گزينه الحاق آن به اين كشور، نگراني از متهم شدن به ايجاد بن‌بست در مذاكرات و تابعيت و قره‌باغي الاصل بودن رئيس جمهوري سابق (كوچاريان) و همچنين رئيس جمهوري كنوني ارمنستان و در نتيجه تبعات حقوقي شناسايي استقلال قره‌باغ بر اين موضوع، از جمله عواملي است كه باعث شده، ايروان تاكنون استقلال قره‌باغ را به رسميت نشناسد.

در حال حاضر نيز اگرچه روند تحولات دركوزوو، آبخازيا و اوستياي جنوبي به نفع ارمنستان به پيش مي‌رود، اما اغلب ناظران سياسي معتقدند ارمنستان در شناسايي استقلال قره‌باغ عجله نخواهد كرد، بلكه سياست ايروان عمدتاً استفاده از برآيند تحولات موجود براي وادار ساختن دولت باكو به پذيرش طرح گروه مينسك خواهد بود. طرحي كه در آن عملاً استقلال قره‌باغ از طريق برگزاري همه‌پرسي صرفاً در اين منطقه و در قبال آزادي پنج شهر از هفت شهر تحت اشغال ارمنستان در خارج از قره‌باغ پيش‌بيني شده است.

مقامات ارمنستان اين ملاحظه را نيز دارند كه شناسايي استقلال قره‌باغ از سوي ايروان، در اين مقطع كه باكو احساس شكست در مذاكرات را مي‌كند، مي‌تواند بهانه توسل باكو به اقدامات نظامي براي تغيير وضع موجود بشود. ضمن اينكه ايروان به دنبال ارزيابي واكنش‌هاي غرب به اقدام روسيه در شناسايي استقلال آبخازيا و اوستياي جنوبي و نتايج عملي آن است.

در هر حال آنچه مسلم است اينكه قدرتهاي بزرگ براي تشديد نفوذ خود در قفقاز به دنبال تحريك طرفين مناقشات موجود در اين منطقه هستند، اما نفع كشورها و مردم قفقاز، اتخاذ سياستهاي مستقل به منظور رسيدن به صلح پايدار كه آينده امنيت و همزيستي مردمان اين منطقه را تضمين كند، است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

روسيه نو، روسيه بعد از جنگ اوستياي جنوبي

جلال محمّدي – کارشناس مسایل قفقاز

جنگ اخير در اوستياي جنوبي، نقطة‌ عطفي در تاريخ روسيه بعد از فروپاشي شوروي است، روسيه‌اي كه قريب 20 سال، تقريباً از انجام هر اقدامي براي مقابله با يكجانبه‌گرايي غرب و آمريكا و چنگ‌اندازي ناتو به مرز‌هاي روسيه ناتوان بود و حيثيت وحضور سياسي آن در جهان رنگ باخته بود، ناگهان درجنگ اوستياي جنوي نشان داد كه توانايي اقدام در مقابل آمريكا و غرب را داد.

عملكرد روسيه در مقابل مسايلي مانند جنگ صربستان، استقلال كوزوو، اشغال افغانستان و عراق، كودتاهاي مخملي در اوكراين و گرجستان، تصرف جمهوري خودمختار آجاريا توسط گرجستان، و اقدامات آمريكا عليه بيلاروس و پروندة هسته‌اي ايران طي سالهاي گذشته، كارشناسان سياسي و افكار عمومي جامعة جهاني را به اين باور رسانده بود كه روسيه به كشوري دنباله‌رو غرب و آمريكا تبديل شده است و توانايي‌هايش در بازي با قدرتهاي جهاني بسيار محدود  است. اگرچه اين جمله محترمانه نيست، ولي واقعيت است كه : «‌روسيه آبروي سياسي خود را از دست داده بود.»

مي‌دانيم كه يك كشور هر قدر هم از لحاظ اقتصادي يا نظامي قدرتمند باشد، لزوماً به معناي آن نيست كه بتواند بر معادلات جهاني يا منطقه‌اي تأثيرگذار باشد. وقتي كشوري تأثيرگذار نباشد، علي‌رغم قدرت اقتصادي يا نظامي‌اش، كشوري مهم محسوب نمي‌شود. ژاپن از لحاظ اقتصادي يك كشور قدرتمند است، اما در معادلات جهاني به عنوان حلقه‌اي از حلقه‌هاي سياسي آمريكا عمل كند و جايگاه برجسته‌اي ندارد. پاكستان يك كشور اتمي است، اما قدرت تأثيرگذاري آن در منطقه محسوس نيست...

بعد از آنكه پوتين در روسيه به قدرت رسيد، نگاه عمومي در خارج از روسيه به نسبت به روسيه تغيير يافت. مخالفان يكجانبه‌گرايي و نيز روس‌هاي سرخورده از تحقير غرب، اميدوار بودند كه پوتين، سياست‌ها و اقدامات تلخ يلتسين را از خاطره‌ها بزدايد. پوتين در حوزة اقتصاد روسيه كارهاي مهمي انجام داد، اما براي ملت‌هاي ديگر، نحوه تعامل يا تقابل او با آمريكا و غرب مهم‌تر بود. تاريخ معاصر و جايگاه جهاني روسيه به گونه‌اي است كه از نگاه جهانيان، سطح استقلال و قدرت روسيه در نحوة‌ تعامل اين كشور با غرب و آمريكا مشخص مي‌شود.

در دورة ‌پوتين، اقدام دلگرم‌كننده‌اي در مقابله با پيشروي نظامي، سياسي، اقتصادي و فرهنگي آمريكا و غرب به سوي روسيه و تسخير جمهوري‌هاي سابق شوروي صورت نگرفت... جنگ اوستياي جنوبي، واقعه‌اي است كه بار ديگر نشان داد در جهان كشوري قدرتمند به نام روسيه وجود دارد. اين همان نقطه‌اي است كه فعاليت‌هاي پوتين در آن به ثمر نشست و علاوه بر اقدامات نظامي عليه اردوگاه غرب و اسراييل در گرجستان، رييس جمهور روسيه در اقدامي مهم و تاريخي، استقلال اوستياي جنوبي را به رسميت شناخت.

بديهي است رسانه‌هاي غربي تلاش مي‌كنند تصويري ناخوشايند از روسيه امروز ـ روسية‌ بعد از جنگ اوستياي جنوبي ـ به جهان ارايه كنند، اما افكار عمومي جهان حداقل در آسيا و آفريقا، كشورهاي اسلامي، چين، هندوستان و ... امروز نسبت به روسيه احساس خوبي دارد و در عملكرد روسيه در مقابل تهاجم غرب و گرجستان به اوستياي جنوبي، نشانه‌هاي روشني از تولد روسيه نوين ديده مي‌شود.

ترديدي نيست كه غرب و آمريكا با همة‌ توان تلاش خواهد كرد، مانع از احياي قدرت سياسي فرامرزي روسيه شود و به همين خاطر، ممكن است هزينه‌هايي مثل اخراج از گروه كشورهاي صنعتي يا تحريمها را بر روسيه تحميل كنند. كه البته اين هزينه‌ها، نمي‌تواند تأثيري بر زندگي مردم روسيه داشته باشد، و بيشتر حركت‌هاي انفعالي است كه براي بازسازي چهرة‌ شكست خوردة  خود در جنگ اوستياي جنوبي انجام مي‌دهند.

تاريخ روسيه و جهان، «‌اوت 2008 اوستياي جنوبي» را فراموش نخواهد كرد. اينجا بود كه براي نخستين بار بعد از فروپاشي شوروي، روسيه، آمريكا، غرب و اسراييل را شكست داد. اين اولين پيروزي جهاني روسيه است.

مسکو در ماجرای اوستیای جنوبی " خاکریزی " در برابر پیشروی روزافزون و نفوذ غرب به عمق روسیه ایجاد کرده است ، اما آیا مسکو خواهد توانست این "خاکریز "را در برابر فشارها و تهاجمهای سیاسی ، رسانه ای و تهدیدهای اقتصادی غرب حفظ کند یا نه ؟ برای یافتن پاسخ ، باید حوصله داشت و اتفاقات آینده را دید .اما این نکته ای مهم است که اگر روسیه در ماجرای اوستیای جنوبی عقب نشینی کند ، شکستی تاریخی را متحمل خواهد شد و پرونده " روسیه پوتین " خواه ناخواه بسته خواهد شد.

منبع : ایفنا

انفجارهای وهابیت در شهر شیعه نشین باکو

حسن گلی

روز يکشنبه 27 مرداد ماه سال جاري، در مسجد ابوبکر شهر باکو انفجار نسبتا شديدي رخ داد که در اثر آن، چندين نفر کشته و زخمي شدند. از آنجايي که اين مسجد متعلق به وهابيون است، اين قلم خواهد کوشيد درباره سياست‌هاي جديد وهابيون در ایران شمالی ( جمهوري آذربايجان )که مي‌تواند علل واقعي اين انفجار را روشن نمايد، بحث كرده و نيز درباره مسائلي همچون دلايل گسترش وهابيت در ایران شمالی  و نتايج آن توضيحاتي دهد. گفتني است مسجد ابوبکر، حدود يازده سال پيش از اين با حمايت همه جانبه عربستان سعودي و کويت ساخته شده و امروزه به محل اصلي فعال وهابيت درایران شمالی تبديل شده است و «قامت سليمان‌اف» امام جماعت اين مسجد، یک جوان آذري تحصيل کرده عربستان سعودي است که تحت تعاليم اين کشور از هيچ کوششي براي ترويج وهابيت دريغ نمي‌كند.

مقدمه
سرزميني كه امروزه  ایران شمالی  یا جمهوري آذربايجان ناميده مي‌شود، پيش از بستن قراردادهاي گلستان (1813م) و تركمنچاي (1828م) بخشي از خاك كشور ايران به شمار مي‌رفت. اين منطقه پس از جدايي از ايران زماني تحت سلطه تزارهاي روسيه و مدتي در استيلاي کمونيست‌ها قرار داشت تا اين‌که در سال 1991 /1370 با فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، اين منطقه به استقلال دست يافت، اما بايد اذعان نمود مردم اين منطقه پس از رهايي از چنگال آهنين کمونيسم، تحت ستم غرب و غربگرايان قرار گرفتند تا در دوره استقلال نيز ويژگي خاص قفقاز که وابستگي تاريخي کشورهاي اين منطقه به يک قدرت ديگر بود، همچنان حفظ شود.

امروزه مردم ایران شمالی در کنار مشکلات عديده خود با معضل اساسي با نام وهابيت روبه‌رو هستند. وهابيت به عنوان فرقه‌اي خودساخته، منشعب از مذهب سني حنبلي است که در دويست سال اخير سبب جنگ‌ها و خونريزي‌هاي بسياري در بين مسلمانان شده است. در حال حاضر چنين به نظر مي‌رسد که ایران شمالی به محلي براي ماجراجويي اين فرقه تبديل شده است. انفجار اخير در مسجد ابوبکر باکو مي‌تواند مقدمه‌اي باشد براي ايجاد بي‌ثباتي که بطور يقين، دامنه اين بي‌ثباتي فراتر از مرزهاي منطقه کوچک ایران شمالی  خواهد بود.

زمينه‌هاي نفوذ و گسترش وهابيت در ایران شمالی :

1- بيشتر مردم ایران شمالی  را مسلمانان شیعه تشکيل مي‌دهند، ليکن اکثریت اين مسلمانان به دليل سال‌ها زندگي تحت سيطره تزارها و کمونيست‌ها و سياست‌هاي دين ستيزي آنان از اسلام حقيقي و معارف بلند آن فاصله زيادي گرفته‌اند و از اسلام چيزي جز نام آن را يدک نمي‌کشند. پس از استقلال ایران شمالی در فضاي باز ايجاد شده، مردم دنبال گمشده خود يعني دين اسلام بودند که به دليل عدم محدوديتهاي فراوان در عرضه اسلام واقعي و رویکرد حکومت به مبارزه با اموزه های اسلام اصیل ، فرقه‌هايي از قبيل وهابيت و بهائيت توانستند اعتقادات خود را به عنوان اسلام حقيقي به بخشي از مظلوم ایران شمالی  تحميل کنند.

2- واضعان قانون اساسي دولت باکو  پس از استقلال ، بدون توجه به دين اکثريت مردم ؛ قانون اساسي را بردو پايه لائيسم (دنيوي بودن) و سکولاريسم (جدايي دين از سياست) بنا کردند که در نتيجه آن اعتقاد به هر ديني و حتي بي ديني تجويز شد. همين عامل و نيز واهمه دولتمردان باکو از اسلام حقيقي که دربرگيرنده همه نيازهاي بشري است سبب شد، مبلغان اديان آسماني و حتي فرقه‌هاي ضاله به تبليغ اديان و باورهاي خود پرداختند که در اين ميان وهابيت نيز گروندگاني را به ويژه در بين ماجراجويان به سوي خود جلب کرد.

3- حمايت‌هاي آمريکا و رژيم صهيونيستي از فرقه وهابيت، عامل اساسي ديگري در گسترش اين فرقه در ایران شمالی  است. اين دو رژيم به دليل اشتراکات تاريخي، ديني، فرهنگي و... مردم ايران  شمالی با ملت ایران و نيز به دليل آگاهي از علاقه قلبي مردم ایران شمالی به ايران و با احساسترس از ايجاد حکومتي شبيه حکومت جمهوری اسلامی در ایران شمالی  تلاش زيادي براي ايجاد شکاف بين مردم دو کشور شيعي جهان انجام مي‌دهد که حمايت همه جانبه از وهابيت از جمله تلاش‌هاي مذکور است. وهابيت به جهت اينكه نطفه تشكيلش كشورهاي استعماري مانند انگليس بوده و از پايه‌هاي اعتقادي منحرف و متزلزل و جدا از ولايت ائمه اطهار(ع) كه منشا تفسير و تبيين آيات الهي‌اند، برخوردار است، براي همين، هميشه جاهلانه شيعه را دشمن شماره يك خود خوانده و همواره سعي در ضربه زدن به شيعيان دارد و در اين بين آمريكا و صهيونيسم بين‌الملل هستند كه بيشترين نفع را براي دشمني با كل اسلام مي‌برند. آنها با اطلاع از فرهنگ شيعه كه در سه عنصر انتظار و شهادت و ولايت‌پذيري خلاصه مي‌شود،به اهميت قدرت شيعيان پي برده و براي همين، همواره با حمايت و تحريك پنهان وهابيت در ایران شمالی ، مي‌كوشند از احياي تفکر شيعي در این کشور شيعه نشين جلوگيري نمايند.

4- مناقشه قره باغ و حضور مبارزان افغاني با گرايش‌هاي وهابي در محل مناقشه براي کمک به نيروهاي آذري و همچنين مناقشه چچن و استفاده افراد و گروه‌هاي وهابي حاضر در اين مناقشه از سرزمين‌هاي ایران شمالی به عنوان يک مسير ارتباطي عوامل ديگري هستند که خواه برنامه‌ريزي شده وخواه ناخواسته توانسته است توجه بخش‌هايي از مردم ایران شمالی  را به سوي وهابيت جلب كند.

دو دستگي؛ سياست جديد وهابيون در ایران شمالی

امروزه در ميان وهابي‌هايي ایران شمالی  كه خود را «سلفي‌» مي‌نامند، نوعي دو دستگي پيش آمده و آن‌ها به دو فرقه «جامعه ابوبكر» و « جماعه ‌الحق» تقسيم شده‌اند که هرکدام از اين دو فرقه اتهامات فراواني را براي فرقه ديگر منسوب مي‌کنند.

در سايت اينترنتي متعلق به جماعه ‌الحق اتهامات فراواني عليه قامت سليمان‌اف، رهبر جامعه ابوبكر مطرح شده است. از بررسي مطالب مندرج در اين سايت چنين تصور مي‌شود كه «جماعه الحق» نسبت به رهبر مجاهدين چچني دوكا عمراف (وي مدتي رئيس‌جمهور چچن بوده، ولي در سال 2007 از اين سمت كنار رفته و خود را «امير قفقاز» ناميده است) رغبت و علاقه‌مندي فراواني دارند، زيرا ديدگاه‌هاي افراطي عمراف و فراخواني‌هاي وي به جهاد به طور گسترده در آنجا منعكس شده است.
اعضاي جماعه ‌الحق، «قامت سليمان‌اف» را فتنه‌كار و ابليس مي‌نامند و وي و هوادارانش را به چاپلوسي به نفع حاكميت باکو متهم مي‌کنند. آن‌ها از سکوت  «جامعه ابوبكر» در برابر حاكميت و موضع محتاطانه سليمان‌اف در قبال فراخواني‌هاي جهاد، شديداً انتقاد مي‌کنند.

‌سليمان‌اف نيز در مصاحبه با سايت مسجد ابوبكر، مخالفان خود را بي‌سواد، اهل بدعت و كافر خوانده و بر اين باور است كه گسترش وخابیت در میان شیعیان ، بهتر از مبارزه مسلحانه است.

لازم به توضيح است برخي گروه‌ها و احزاب ایران شمالی  مانند حزب اسلامي ، تعدادي از فعالان ديني، کميته دولتي امور ديني و نيز برخي کشورهاي ديگر مانند آمريکا اين انفجار را محکوم کردند.

به نظر مي‌رسد دو دستگي ايجاد شده در بين وهابيون فعال در ایران شمالی  بيش از آنکه ناشي از اختلاف اعتقادي وهابيون باشد، در راستاي سياست‌هاي جديد اين فرقه و نيز به سفارش حاميان خارجي اين گروه ايجاد شده است و درحقيقت، نوعي تقسيم وظايف به شمار مي‌رود؛ با اين توضيح که گروهي به نام جامعه ابوبکر مأموريت يافته است با نام مبارزه علمي با تشيع به تبليغات منفي عليه ايران و نيز مردم شيعه ایران شمالی  بپردازند که از جمله تبليغات آنان مي‌توان به تهيه سي دي‌ها و بلوتوث‌هايي با مضامين ضد شيعي و ضد ايراني؛ راه‌اندازي سايت‌هاي اينترنتي براي به سخره گرفتن اعتقادات شيعي، توزيع کتاب‌هاي تبليغ اعتقادات انحرافي، جذب دانشجو براي تحصيل در دانشگاه‌هاي عربستان و...اشاره نمود. همچنين گروه ديگر به نام جماعه الحق در صدند با محور قرار دادن مبارزه عملي با تشيع که از نظر آنان کافر به شمار مي‌روند، رويارويي‌هاي ايجاد شده ميان مسلمانان در عراق و ديگر کشورهاي اسلامي را به ایران شمالی  نيز منتقل نمايند. با اين وصف انفجار اخير مسجد ابوبکررا بايد اقدام نمايشي گروه وهابي جماعه الحق به حساب آورد که خواسته است با اين اقدام نمادين جديت خود در مبارزه با آنچه از نظر آنان مطرود است را به نمايش بگذارند و به نوبه خود، مي‌تواند مقدمه عمليات اين گروه در مساجد و اماکن متبرکه مربوط به شيعيان تلقي شود؛ اقدامي که در صورت عملي شدن آن، مذاهب گوناگون اسلامي رودرروي همديگر قرار خواهند گرفت و ثبات و امنیت در ایران شمالی  با چالش جدي روبه‌رو خواهد شد.

بديهي است در اوضاع کنوني که دولت آمريکا درجريان مناقشه گرجستان تحقير شده، به منظور تغيير دادن اين وضعيت و در راستاي سياست ايران ستيزي خود به دنبال تقويت حضور و نفوذ خود در منطقه قفقاز جنوبي مخصوصا در کنار مرزهاي جمهوري اسلامي ايران است و براي همين، بيش از هر کشور ديگري مي‌تواند از بي‌ثباتي ديني در آذربايجان بهره برداري نموده و با بهانه‌هايي چون تلاش براي حفظ آرامش و نيز حفظ منافع ملي خود به گسترش حضور خود در منطقه اقدام نمايد. همچنين به وجود آمدن اين وضيعت خواسته رژيم صهيونيستي نيز هست، چراکه در نتيجه تحقق آن، مي‌تواند با هزينه کمتري از منابع انرژي اين کشور استفاده كرده و همچنين نفوذ خود و گروه‌هاي يهودي در ایران شمالی  را بيش از پيش افزايش دهد.

ناگفته پيداست پيدايش اين وضيعت، بيش از هر کشور ديگري با منافع ملي ايران در تضاد است، ضمن اينکه دولت کنوني باکو نيز در درازمدت خسارت‌هاي عمده‌اي را از اين وضيعت متحمل خواهد شد و آرزوي رنگ باخته بازگشت قره باغ به طور کلي منتفي خواهد شد. البته بايد اذعان داشت تا کنون بيشتر مردم ایران شمالی ، با وجود سالها زندگي در سلطه تزارها و کمونيست‌ها و به رغم همه سياستهاي جاري، توانسته اند در سايه فطرت ديني و الهي خويش، بخش‌هايي از هويت تاريخي خود را که مذهب تشيع جزء لاينفک آن است حفظ نمايند و در حال حاضر، گسترش بيداري اسلامي در ایران شمالی ، موضوعي نيست که بتوان آن را انکار كرد.

به هر تقدير، دولت باکو براي حفظ ثبات ديني و نيز اثبات ادعاهاي خود مبني بر رعايت دمکراسي، چاره‌اي جز پذيرفتن واقعيت‌هاي موجود ندارد؛ هرچند دولتمردان باکو، تلاش‌هايي را براي تقليل تعداد شيعيان ایران شمالی در اذهان عمومي انجام مي‌دهند، ليکن همگان بر اين نکته اذعان دارند که دست‌كم 85 درصد جمعيت ایران شمالی را شيعيان تشکيل مي‌دهند که اين موضوع دولت باکو را مجبور مي‌نمايد بيش از پيش حقوق اکثريت را مورد توجه قرار داده و بيش از اين براي گروه‌هايي مانند وهابيت که اساسا براي مبارزه با تشيع سازماندهي شده‌اند، اجازه فعاليت ندهد، هر چند که ويژگي‌هايي مانند خشونت فوق العاده، تحميل عقيده، تعصب شديد و افراطي، آشنا نبودن با ارزش‌هاي فرهنگي، جمود و مخالفت با هر پديده نوين و ضعف منطق اين گروه را در آستانه نابودي قرار داده است.

_______________________________________________

تلاش برای کشتار خانواده دانشمند و روزنامه نگار پیشکسوت تالش  

ليلا يونس فعال حقوق بشر در باكو: اتهامات بر عليه نوروزعلي محمد اف، دانشمند تالش  در دادگاه ثابت نشده است.

در دفتر مركز صلح و دمكراسي، كنفرانس مطبوعاتي با موضوع دفاع از حقوق «نوروزعلي محمد اف» دانشمند معروف تالش زبان، سردبير روزنامه توليشي صدو (صداي تالش) و مدير گروه در دانشكده زبانشاسي آكادمي ملي علوم باكو برگزار گرديد. ليلا يونس مدير مركز صلح و دمكراسي ضمن يادآوري محكوميت نوروزعلي محمد اف، معاون مركز فرهنگي تالش به تحمل 10 سال زندان؛ اعلام داشت:‌ وي نزديك به مدت يك سال در بازداشتگاه وزارت امنيت تحت بازداشت بوده ولي اتهامات منتسبه به وي در زمان دادرسي پرونده در دادگاه به ثبوت نرسيد. بر اساس اظهارات وي در جلسه‌اي كه اخيراً برگزار شده‌، نام نوروزعلي محمد اف به ليست زندانيان سياسي اضافه شده است. مي‌دانيم كه خانواده نوروزعلي محمد اف تحت فشارها و آزارهاي روحي قرار گرفته است. پسر بزرگ نوروزعلي محمد اف پس از دستگيري وي به دليل سكته قلبي فوت نموده است. چند روز قبل نيز امين محمد اف پسر كوچك وي دستگير شده است.

هلال محمد اف رئيس كميته دفاع از حقوق نوروزعلي محمد اف نيز نامبرده را بعنوان شخصي که سالها سابقه خدمات درخشان علمی دارد معرفی و اعلام داشت: نوروزعلي محمد اف همواره سياستهاي  حيدر علي اف را مورد حمايت قرار داده است و تنها دانشمند تالش شناس مي باشد كه از سال 2001 سردبير روزنامه « توليشي صدو» بوده است. وي در مقالاتي كه به چاپ رسانده،‌ همواره از فرهنگ قوم تالش و زبان تالشي صحبت به ميان آورده است. ولي در ماه فوريه سال گذشته وزارت امنيت ملي وي را متهم به جاسوسي نموده و او را بازداشت نموده است. سيف اله اسد‌اله‌اف رئيس مركز فرهنگي تالش گويا اينكه از ايران كمكهاي مالي مشخصي را دريافت مي نموده و روزنامه چاپ مي نمود. روزنامه مذكور در دست من مي باشد. اين نشريه كه ماهي يكبار چاپ مي گرديد بر عليه دولت هيچ    مقاله‌اي منتشر ننموده است. میتوان گفت که تنها دلیل بازداشت دانشمند تالش و توقیف نشریه " صدای تالش " این است که دولت باکو به هیچ وجه مایل نیست از قوم کهن و بزرگ تالش سخنی در مطبوعات منتشر شود.

تلاش براي كشتار خانوادة دانشمند تالش:

 از همه مهم آنست است كه، به دنبال بازداشت وي، فرزند او امين محمد اف نيز دستگير شده است و در زندان به سر مي‌برد. چندي پيش نيز كامران محمداف فرزند ارشد نوروزعلي‌محمداف به صورت ناگهاني درگذشت. محافل سياسي باكو مي‌گويند وي به شيوه‌اي مرموز توسط مأموران امنيتي الهام‌علي‌اف كشته شده است. 

راميز محمد اف وكيل نوروزعلي محمد اف، نيز اعلام داشت كه وي بيگناه است. نوروزعلي محمد اف در تاريخ 2 فوريه سال 2007 توسط افرادناشناس ربوده شده و به وزارت امنيت باکو برده شده است و در آنجا بدون اينكه صورتجلسه اي ترتيب داده شود، به مدت طولاني بازداشت شده و از وي در خصوص كنفرانس علمي  تالش شناسی كه در ماه مه سال 2004 در ايران (شهر رشت) برگزار شده و او در اين كنفرانس شركت نموده، سئوالاتي پرسيده شده است. او گرسنه و تشنه نگه داشته شده و مورد ضرب و شتم قرار گرفته است. در سوم ماه فوريه بر اساس رأي دادگاه بخش ياسامال در خصوص وي به مدت 15 روز حبس انضباطي صادر گرديده است. در حالي كه ماده 30 قانون انضباطي دولت باکو ، حكم حبس انضباطي را براي مردان بالاي 65 سال ممنوع نموده است. در 17 ماه فوريه به وي اتهام خيانت به دولت با مضمون جاسوسي داده شده است. به نظر وكيل، حبس نوروزعلي محمد اف با فعاليت علمي وي ارتباط دارد. نامبرده در سال 2006 لغتنامه تالشي ـ آذربايجاني ـ روسي منتشر نموده است. جهت ايجاد ادبيات تالشي شروع به بررسيهائي نموده است. وي تأكيد نموده كه در جمهوري آذربايجان(ايران شمالي) يك ميليون تالش سكونت دارد و اراضي كه ايشان در آنجا سكونت دارند را ذكر نموده است. مثلاً در مقاله خود ذكر نموده است كه 20 درصد از جمعيت شهرستان سومقائيت از قوم تالش مي باشند. طبيعي است كه همه اين مسائل موجبات بازداشت وي را فراهم نموده است. كيفر خواست نشان مي دهد كه وي خودمختاري قوم تالش را درخواست نموده است.

سپس وكيل اعلام داشت كه نوروزعلي محمد اف در حال حاضر در بازداشتگاه بايل در بدترین شرایط  نگهداري مي گردد و از بيماري رنج مي برد.

منبع : (روزنامه يني مساوات . چاپ باکو ـ‌ 09/05/87 )

افسران ارتش باكو عازم آمريكا شدند

گرچه دولت باكو مدام اعلام مي‌كند كه اصلا به فكر عضويت در «ناتو» نيست، ولي با اين حال، نيرو‌هاي مسلح اين كشور دروس نظامي را صرفا بر اساس استانداردهاي پيمان آتلانتيك شمالي ياد مي‌گيرند. اعزام افسران پياده نظام ارتش به آمريكا براي شركت در تمرين‌هاي 8 ماهه در اين كشور نيز كه در تاريخ شانزدهم مرداد 1387 انجام گرفت، گواه بارزي بر اين مطلب مي‌باشد.

سخنگوي وزارت دفاع  باكو به خبرنگار روز نامه روسي زبان «نوويه ورميا» گفت كه اين تمرين بر اساس برنامه همكاري نظامي دوجانبه با آمريكا انجام مي‌گيرد. وي توضيح داد كه آموزش افسران واحدهاي پياده‌نظام، تانك و توپخانه در آموزشگاه نظامي عالي باكو بر اساس برنامه‌هاي تدريسي نظامي تركيه كه عضو «ناتو» مي‌باشد ، انجام مي‌گيرد.

گفتني است، دولت باكو به دستور آمريكا عده‌اي از سربازانش را به عراق و افغانستان اعزام كرده تا در سركوب و كشتار مسلمانان به اشغالگران آمريكايي كمك كنند. تاكنون تعدادي از سربازان ارتش باكو در عراق كشته شده‌اند.

فروش سلاح توسط بيلاروس به باكو و ايروان

به گزارش خبرگزاري «آپا»، در جدول ثبت سلاحهاي عادي سازمان ملل متحد آمده است كه بيلوروس در سال گذشته 10 عراده توپ لوله كوتاه D-30  به ارمنستان فروخته است.

در اين سند همچنين گفته مي‌شود كه بيلوروس در سال 2005 (1384)19 عراده تانك از نوع «ت ـ 72» و در سال 2006 (1385)نيز 41 عراده تانك «ت ـ 71» به دولت باكو فروخته است.

رييس گروه مينسك:

رژيم حقوقي قره‌باغ را ساكنان آن تعيين مي‌كنند.

متيو برايزا: ساكنين قره باغ نقش اصلي در تعيين رژيم حقوقي اين منطقه را دارند

متيو برايزا رييس آمريكايي گروه مينسك سازمان امنيت و همكاري شوراي اروپا در مصاحبه با خبرگزاري «آپا» ديدارهاي اخير امور خارجه ايروان و باكو را كه در مسكو برگزار شده بود مثبت ارزيابي كرد. به گفته ائلمار محمد ياراف و نعلبنديان (وزير امورخارجة ارمنستان) مذاكرات رو در روي آنها در فضاي اميدوار كننده‌اي انجام شده است. به گفته وي وزيران خارجه دو دولت به منظور نيل به تفاهم در مورد ادامه روند مذاكرات مادريد و حل مناقشه، با يكديگر ملاقات كردند. متيو برايزا، اين پيشنهادات را بسته ايجاد توازن بين ديدگاهها تعبيركرد. وي با اشاره به اينكه در مورد هيچ يك از موارد به طور جداگانه توافقي حاصل نشده است ، اظهار داشت كه تنها راه حصول توافق در مورد هر يك از موارد ، حصول توافق در مورد همه موارد در آن واحد است.      

اسامي نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري در ايران شمالي

 به گزارش واحد مطبوعات ستاد مركزي انتخاباتي جمهوري آذربايجان (ايران شمالي)،  تا كنون نامزدي 11 نفر به شرح زير براي شركت در انتخابات  رياست جمهوري مطرح شده است :

1-      الهام علي اف حزب يني آذربايجان ،

2-      قدرت حسنقلي يف ـ حزب جبهه خلق واحد آذربايجان ،

3-      اقبال آقازاده ـ حزب اميد،

4-      حافظ حاجي‌يف ـ حزب معاصر مساوات،

5-       فواد علي‌اف ـ حزب ليبرال ـ دموكرات،

6-       ماييس گلعلي يف ـ حزب سبز ،

7-       قدرت اسحاق اف ـ كارمند انستيتو فيزيك آكادمي ملي علوم،

8-       ياشار احمد اف ـ بيكار،

9-      علي‌مختار اكبر اف ـ بازنشسته،

10-  سوينج قلي يوا ـ نظافتكار بيمارستان مركزي در سومقاييت ،

11-  وقار سيد اف ـ پزشك

گفتني است بدين‌گونه انتخابات رياست جمهوري، انتخاباتي بدون رقيب براي الهام‌علي‌اف خواهد بود. روزنامه پاريتت چاپ باكو نوشت: از هم اكنون نتيجة انتخابات مشخص است و همه به الهام‌علي‌اف رأي خواهند داد و به همين جهت احزاب مخالف انتخابات را تحريم كرده‌اند.

حمايت آمريكا از برگزاري همه‌پرسي در قره‌باغ

 به گزارش خبرگزاري اينترفاكس، متيو برايزا رييس آمريكايي «گروه مينسك» پس از ديدار وزيران خارجه باكو و ايروان در مسكو،  گفت: تشخيص اينكه قره‌باغ كوهستاني مستقل و يا به بخشي از اراضي جمهوري آذربايجان (ايران شمالي) تبديل بشود، از طريق همه‌پرسي امكان‌پذير است.

وي همچنين، ايجاد اعتماد متقابل ميان طرفين‌ درگير را ضروري دانست. به نظر او ، خودداري از مذاكرات، راه خطرناكي است.

يوري مرزلياكف رييس روسي «گروه مينسك» نيز نيمه تمام ماندن مذاكرات قره‌باغ را غير ممكن دانست. وي گفت: روساي جمهور و وزيران خارجه جمهوري آذربايجان و ارمنستان پيوسته ديدار و راه حل‌هاي مناقشه قره‌باغ را بررسي مي‌كنند كه نشاندهنده فعال بودن گروه مينسك مي‌باشد. موضع باكو و ايروان نيز نسبت به يكديگر اصولي است.

لازم به ذكر است، اظهارات متيو برايزا در راستاي منافع تجزيه‌طلبان ابخازي نيز بوده است. بطوري كه سرگئي باگاپش رهبر تجزيه‌طلبان ابخازي، گفت كه گزينه كوزوو بايد مبناي اصلي روند حل و فصل مناقشات قره‌باغ، ابخازي و اوستيا قرار داده شود.

تحليل‌گر سياسي باكو: دولت الهام‌علي‌اف با همه‌پرسي در قره‌باغ موافق است

(روزنامه يني مساوات ـ 13/05/87)

اظهارات متيو برايزا رييس آمريكايي گروه مينسك احتمال موجود بودن طرح‌هاي مخفي در خصوص الحاق قره‌باغ به ارمنستان يا استقلال آن را قوي‌تر مي‌كند. زيرا برايزا گفت كه ساكنان قره‌باغ كوهستاني خود بايد در باره مستقل بودن و يا ملحق شدن به كشور ديگر تصميم بگيرند. وي با اين اظهارات خود، ارامنه را صاحب حق دانست. لذا اين موضوع را بايد جدي گرفت.

پس از پايان ديدار اخير وزيران خارجه باكو و ايروان در مسكو، رييس آمريكايي «گروه مينسك» با اطمينان خاطر گفت كه همه‌پرسي در قره‌باغ كوهستاني برگزار خواهد شد. اين در حالي است كه مقامات باكو قبل از اين برگزاري همه‌پرسي در قره‌باغ را غير ممكن دانسته‌اند. ولي جالب است، اينبار به اظهارات برايزا واكنش داده نشده است.و اين حاكي از نوعي موافقت دولت باكو با برگزاري همه‌پرسي در قره‌باغ است.

اظهارات اخير متيو برايزا نشان مي‌دهد كه آمريكا، قره‌باغ را جزو اراضي جمهوري آذربايجان (ايران شمالي) محسوب نمي‌كند.

موضع آمريكا در قبال همسايگان ما به ويژه در خصوص گرجستان كه مشكل ابخازي و اوستيا را دارد بكلي فرق ميكند. كانداليزا رايز وزير خارجه آمريكا در جريان سفرش به تفليس بطور آشكار اعلام كرد كه آمريكا از تماميت ارضي گرجستان حمايت مي‌كند. ولي واقعيت دارد كه تاكنون آمريكا هرگز ارمنستان را اشغالگر نناميده است.

وفا قلي‌زاده تحليلگر سياسي در واكنش به اظهارات اخير برايزا، گفت: در واقع، آمريكا از تماميت ارضي آذربايجان حمايت نمي‌كند. آمريكا كه از اشغالگران ارمني با اعطاي جوايز به آنها، تقدير و تجليل نموده است، حق ندارد ميلوشويچ و يا ميلاجيچ را به جرم نسل‌كشي متهم كند».

وفا قليزاده از گفتگو دربارة همكاري گستردة‌ دولت باكو با آمريكا در اشغال افغانستان و عراق خودداري كرد.

هم‌اكنون صدها تن از نيروهاي ارتش باكو در عراق و افغانستان تحت فرماندهي آمريكايي‌ها به كشتار مسلمانان مشغول هستند. 

ساخت بازداشتگاه توسط وزارت اطلاعات درمصلاي تبريز!

روزنامه آينه چاپ باكو، (12/05/87)

«روزنامه آينه (وابسته به سفارت اسراييل در باكو طي مقاله‌اي به قلم جوزف سلطان (يهودي) كه با نام مستعار «صدرالدين سلطان» مقالات خود را منتشر مي‌كند، نوشت:

 وزارت اطلاعات بازداشتگاهي را در محوطه قلعه ارك در تبريز مي‌سازد. طرحي به منظور از بين بردن قلعه ارك تهيه شده است. به گزارش كنگره آذربايجاني‌هاي جهان، مسئولان جمهوري اسلامي به منظور نابود كردن آثار تاريخي در آذربايجان، ساختمان‌هايي بي‌ربط در محوطه‌هاي آن مي‌سازند و سعي دارند از اين طريق ميراث فرهنگي را از بين ببرند.»

توضيح: دركنار ارك، كار احداث مسجد بزرگ (مصلاي نمازجمعه) از سالها قبل شروع شده و اين مسجد اخيراً با حضور مردم تبريز به بهره‌برداري رسيد.

نشريه صهيونيستي چاپ باكو (آدينه) اين مسجد را به عنوان «بازداشتگاه» معرفي كرده است.

روابط بانكي باكو با ارمنستان و قره‌باغ

روابط مخفي با ارمنستان افشا شد. رفعت اصلان‌‌اف معاون هيات مديره بانك مركزي باكو در مصاحبه با تلويزيون «آينس» گفت: انتقال پول از 30 جولاي از طریق دو سیستم کامپیوتری که با ان پول بین باکو و قره باغ مبادله میشد ممنوع شده و گفتة رفعت اصلان‌اف حاكي از آن است كه تاكنون روابط بانكي از طريق سيستم‌هاي يادشده ميان باكو و دولت استقلال‌طلب قره‌باغ داير بوده است. هنوز دربارة ‌ديگر سيستم‌هاي مشترك بانكي ميان باكو، قره‌باغ و ايروان اخباري منتشر نشده است.

اختلاف شديد ميان وهابي‌هاي ايران شمالي

(روزنامه بيزيم يول ـ 09/05/87)

اخيراً در ايران شمالي بخصوص در باكو ميان وهابي ‌هايي كه خود را «سلفي‌» مي‌نامند، اختلاف پيش آمده و آنها به دو فرقه - «جامعه ابوبكر» و «جماعه ‌الحق» تقسيم شده‌اند.

در سايت اينترنتي متعلق به جماعه ‌الحق اتهامات فراواني عليه قامت سليمان‌اف رهبر جامعه ابوبكر مطرح شده است.

از بررسي مطالب مندرج در اين سايت چنين تصوري حاصل مي‌شود كه «جماعه الحق» نسبت به رهبر مجاهدين چچني دوكا عمراف (وي مدتي رييس جمهور چچني بوده ولي در سال 2007 از اين سمت كنار رفته و خود را «امير قفقاز» ناميده است) رغبت و علاقمندي فراواني دارند. زيرا ديدگاه‌هاي افراط‌‌گرايي عمراف و فراخواني‌هاي وي به جهاد بطور گسترده در آنجا منعكس شده است.

جماعه ‌الحق، قامت سليمان‌اف را فتنه‌كار و ابليس مي‌نامند و وي و هوادارانش را به چاپلوسي به نفع حاكميت باكو متهم مي‌نمايند. آنها عقيده دارند كه «قامت سليمان اف» و ديگر فعالان وهابي در مسجد ابوبكر باكو، از سوي حكومت سازماندهي شده‌اند تا به عنوان سازماني براي شناسايي وهابي‌هاي مخالف دولت و نيز جهت مقابله با حركتهاي شيعي مورد استفاده قرار گيرند. آنها از سكوت «جامعه ابوبكر» در برابر حاكميت و بي‌تفاوتي سليمان‌اف در قبال فراخواني‌هاي جهاد، شديدا انتقاد كرده‌اند.

سليمان‌اف نيز در مصاحبه با سايت مسجد ابوبكر ، مخالفان خود را بي‌سواد، «اهل بدعت» و كافر خوانده و معتقد است كه تبليغات عليه شيعيان بهتر از مبارزه با حكومت باكو است.

سليمان‌اف نسبت به امير قفقاز دوكا عمراف نيز چنين نظري دارد: ادعاهاي وي مزخرف و بي‌معني است. افرادي در جنگل نشسته‌اند و به جهاد فرا مي‌خوانند. حتي زماني كه خود پيامبر اسلام در مكه به سر مي‌برد و هنوز از قدرت لازم برخوردار نبود، چنين فراخواني‌هايي از زبانش شنيده نمي‌شد. ادعاهاي آنها بي‌سوادانه و به دور از مصلحت مي‌باشد.

هر ماه يك رئيس براي محفل موسوم به كنگره آذربايجانيهاي جهان

(روزنامه آزادي ـ 10/05/87 )

ـ صابر رستم خانلي هم بركنار مي‌شود.

در رهبريت كنگره آذربايجانيهاي جهان باز هم تغييراتي صورت خواهد گرفت. اين خبر را منابع وابسته به روزنامه آزادي اطلاع داده اند.

منبع خبر اعلام نموده است كه طي سالهاي اخير روند مسائل داخلي كنگره آذربايجانيهاي جهان، باعث ناراحتي دولت حاكمه باكو شده است. بدين ترتيب كه ايجاد تفرقه در اين تشكيلات و تقسيم شدن آن به چند گروه باعث شده است كه اعضاي آن بجاي فعاليت هاي جمعيتي و انعكاس مشكلات كشور به مجامع جهاني، همديگر را بر سر رياست كنگره مورد اتهام جاسوسي براي ايران، روسيه، ارمنستان و ... قرار دهند و اين مسائل دولت را مجبور نموده است كه در مسئله مداخله نمايد.

منبع اضافه نموده است كه دولت باكو قبلاً از طريق ناظم ابراهيم اف، رئيس كميته دولتي آذربايجانيهاي ساكن خارج به اين مسئله مداخله مي نمود. ليكن چون رئيس كميته خود يكي از طرفين در اين مسئله مي باشد، لذا حل موضوع ممكن نگرديد. در نهايت برخي از مسائل از جمله جمع آوري پول توسط برخي افراد به نام كنگره آذربايجانيهاي جهان و سرقت آنها، باعث لكه دار شدن نام اين تشكيلات شده و به آن ضربات جدي وارد آورده است. لذا دولت با در نظر گرفتن كليه اين مسائل سعي دارد همايش اتحاد كنگره آذربايجانيهاي جهان را برگزار نموده و شخصي كه مورد اعتماد همه مي باشد را به رهبريت تشكيلات برگزيند. منبع همچنين خبر از وجود اين نامزد داده و نام آنرا نيز فاش نموده است. اين شخص تاجر و كارفرماي معروف اسكندر خليل اف مي باشد. انتخاب وي از طرف دولت حاكمه تصادفي نيست.

تلاش نموديم كه با الدار اسماعيل اف(سرهنگ بازنشستة ‌ك . گ . ب)، نماينده اسكندر خليل اف  در باكو تماس بگيريم، وليكن موفق نشديم. در آينده اين موضوع را دوباره بررسي خواهيم نمود.

         در ايران شمالي جنبش ديني عليه حاكميت آغاز خواهد شد

(روزنامه بيزيم يول ـ 08/05/87)

چشم‌انداز ديني شيعيان قفقاز در پنج سال اخير خيلي تغيير كرده و به ويژه، گرايش جوانان به دين اسلام به صورت قابل ملاحظه‌اي افزايش يافته است. با اينكه جمهوري آذربايجان (ايران شمالي) يك كشور اسلامي است، ولي مبلغين ديني خارجي (مسيحي و يهودي و ...)اينجا بسيار هستند. عارف يونس مناقشه‌شناس و نويسنده كتاب «اسلام در جمهوري آذربايجان» در مصاحبه با بيزيم يول نظرات خود را در باره وضعيت ديني موجود در كشور بيان نمود: ظاهراً در كشور ما اوضاع آرام و قانع كننده مي‌باشد. كميته دولتي امورتشكل‌هاي ديني و اداره مسلمانان قفقاز نيزوضعيت ديني كشور را مناسب اعلام كرده‌اند. ولي واقعيت به غير از اين است. امروز حاكميت قادر به حل مشكلات شهروندان نيست و سركوب اعتراضات را ترجيح مي‌دهد. در ازبكستان اسلام كريم‌اف فعاليت برخي احزاب مخالف متمايل به غرب را ممنوع كرده و اين حادثه موجب شده است كه گروه‌هاي ديني افراطي با سوء استفاده از خلاء بوجود  آمده در عرصه سياسي اين كشور فعاليت خود را گسترش دهند. امروز دولت باكو نيز همين مسير را طي مي‌كند. زيرا در اين كشور هرگونه تظاهرات ممنوع بوده و جناح‌هاي مخالف متمايل به غرب نيز خيلي تضعيف شده‌اند. با اين روال در عرصه سياسي خلايي بوجود آمده و گروه‌هاي ديني به تدريج اين خلاء را پر مي‌كنند. امروز در كشور (ايران شمالي) افراط‌‌گرايي ديني در حال توسعه مي‌باشد.

بنظر عارف يونس، امروز در ميان شيعيان ساكن در شمال ارس دين سياسي شده است: مقاله «اروپا و ما» نوشته رافق تقي مقاله‌نويس نشريه صنعت را در نظر بگيريم. رافق تقي قبلا نيز چنين مقالاتي تحرير مي‌نوشت ولي نوشته‌هاي وي بازتاب چنان گسترده‌اي به همراه نداشت. اخيرا مردم نسبت به نوشته‌هاي وي حساسيت بسياري پيدا كرده‌اند. يك مثال ديگر اينكه، امروز جناح‌هاي مخالف دولت اجازه براي برگزاري تحصن يا تظاهرات ندارند. ولي در «نارداران» (منطقة مذهبي طرفدار ايران در حومة باكو) ساكنان هر موقع دلشان مي‌خواهد، تظاهرات مي‌كنند و پرچم‌هاي آمريكا و اسراييل را مي‌سوزانند. سوال مي‌شود، رخدادهاي لبنان چه ربطي به جمهوري آذربايجان دارد؟ اگر شما به خاطر داشته باشيد، در سال 2006 نزديك به 150 جوان در اعتراض به عمليات ارتش اسراييل عليه حزب‌الله لبنان در باكو تظاهرات كرده بودند. اين رخدادها نشاندهنده آن است كه همه تحولات ديني در خارج، در جمهوري آذربايجان نيز بازتاب گسترده‌اي دارد و آن براي حاكميت اين كشور خطرناك است.

وي ادامه داد: امروز كشور ما دو راه بيش ندارد. يا اروپا را ترجيح دهد و يا به شرق گرايش داشته باشد. با اينكه شهروندان از وضعيت و زندگي ناراضي هستند، ولي از ترس صداي خود را در نمي‌آورند. در عين حال، گروه‌هاي افراطي ديني براي گسترش فعاليت خودتلاش مي‌كنند. اگر آمريكا عملياتي‌ را عليه ايران آغاز كند تاثير آن در كشور ما نيز محسوس خواهد بود. يعني جنبشي تحت پرچم دين عليه حاكميت باكو آغاز خواهد شد.

به گفته عارف يونس، امروز گروه‌هاي افراطي ديني خواهان بوجود آمدن يك حكومت ديني در باكو هستند و آنها اين خواسته خود را صراحتا بيان مي‌كنند. اين نيروها طرح‌هاي مربوط به غرب را قبول ندارند و بطور آشكار با خط لوله باكو - تفليس - جيحان مخالفت مي‌كنند. آنها خواهان گسترش روابط با كشورهاي خاور ميانه هستند... برخي تحليلگران ديگر نيز وقوع انقلاب اسلامي در جمهوري آذربايجان را غير ممكن مي‌دانند. هنگامي كه دردهه 70 ميلادي انقلاب اسلامي در ايران بوقوع پيوست، مگر همه در آنجا ديندار بودند؟ هرگز. در ايران جنبشي عليه شاه آغاز و همه نيروها اعم از دموكرات‌ها، تجزيه‌طلبان، ليبرال‌ها و دينداران تحت پرچم اسلام متحد شده بودند. امروز روند مشابهي در جمهوري آذربايجان نيز جاري است. يعني امكان دارد، مخالفان متمايل به غرب نيز تحت پرچم دين به جمع معترضين بپيوندند... آيا مي‌دانيد كه ساكنان مناطق جنوبي ما تحت تاثير تبليغات كانال‌هاي تلويزيوني ايران هستند؟ اگر به آنجا برويد و از مردم در باره مرجع تقليدشان سوال كنيد، خواهيد ديد كه اغلب آنها به آيت‌الله لنكراني ياآيت‌الله خامنه‌اي يا آيت‌الله سيستاني تقليد مي‌كنند. بي‌ترديد، ديپلمات‌هاي غربي نيز از وضعيت موجود در كشور ما آگاه هستند و در ملاقاتشان با مقامات اين كشور نگراني‌هاي خود را از اين وضعيت ابراز مي‌كنند. بنا بر اين، بايد به فكر بهبودوضعيت اقتصادي و اجتماعي در كشور بود. بايد، اصلاحات در اين زمينه‌ها انجام پذيردوبه مسايل شهروندان توجه شود.

عارف يونس بعيد مي‌داند كه حين انتخابات رياست جمهوري آينده در باكو گروه‌هاي افراطي ديني فعالتر شوند: زيرا آنها به مسايلي از قبيل انتخابات اهميت چنداني قايل نيستند، بلكه به نظر آنها، عواملي چون ايران، لبنان، فلسطين و عراق مهم‌ترند.

 فاحشه هاي باكو از نظر سني جوانتر شده اند

 (‌روزنامه آزادليق (آزادي)، چاپ باكوـ 01/05/87)‌

اگر پنج سال قبل متوسط سني فاحشه ها در جمهوري آذربايجان (ايران شمالي) بين 20الي 22 سال بوده، در حال حاضر اين به 15 الي 16 سال رسيده است.

درباكو فاحشه گري افزايش مي يابد و ميزان سني فاحشه ها جوانتر مي شود. اين مطالب را متانت عزيزاوا رئيس مركز بحران زنان طي مصاحبه خود با خبرگزاري توران اعلام داشته است. وي اضافه نموده كه اگر طي دو سال آينده اين ميزان سني به 11 الي 12 سال كاهش يابد، تعجب نخواهم نمود. جواناني كه به آساني و بخاطر تلفن موبايل و لباس، پا به فاحشگي ميگذارند، به دام تجار انسان افتاده و قرباني آنها مي گردند.

تجارت انسان و فاحشه گري افزايش يافته است

 (‌روزنامه آزادليق ـ 01/05/87)‌

طي شش ماهه اول سال 2008 توسط ارگانهاي وابسته به وزارت كشور دولت باكو 244 مورد پرونده كيفري به اتهام تجارت انسان مفتوح گرديده كه در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته 8/1 برابرافزايش نشان مي دهد. (106 موردافزايش يافته است). همچنين 83 مورد پرونده كيفري به اتهام جلب به فاحشه گري و ايجاد مركز فحشاء‌مفتوح شده است. اين خبر را اداره كل عمليات و آمار و اطلاعات وزارت كشور به خبرگزاري آپا، ارسال داشته است. طي مدت مذكور تعداد 218 نفر به اتهام تجارت انسان بازداشت شده اند. تعداد اين نوع جرائم برعليه زنان 4/2 برابر افزايش نشان مي دهد. 8/51 درصد اين متخلفين را زنان تشكيل مي دهند.

مذاكرات تجزيه طلبانه ترکها و ارمنی ها

(روزنامه بيزيم يول ـ 01/05/87)

اخيراً نشريه حريت چاپ تركيه از مذاكرات جدي ميان تركيه و ارمنستان در سوئيس خبر داده است. به نوشته اين روزنامه، سرژ سركيسيان رييس جمهور ارمنستان در مصاحبه با روزنامه The Wall Street Journal اظهار داشت كه ايجاد روابط سياسي متكي بر اعتماد متقابل ميان دو كشور راهي براي آغاز مذاكرات پيرامون مسايل اساسي خواهد گشود.

درباكو نسبت باين مذاكرات برخوردهاي متفاوتي وجود دارد. خضر ابراهيم‌لي رييس بخش مطبوعات وزارت امور خارجه باكو بعيد مي داند كه تركيه به زودي، از روابط گسترده با ارمنستان برخوردار شود. اين در حالي است كه مبارز قربان‌لي معاون دبير اجرايي حزب يني آذربايجان اعتقاد بر اين دارد كه ترويج مناسبات ميان ارمنستان و تركيه در وضعيت سرمايه‌گذاران و فعالان اقتصادي ترك در باكو تاثيري بسيار منفي خواهد داشت. راسيم آقايف تحليلگر سياسي نيز معتقد است كه تركيه در اين مساله بيش ازاينكه مناسبات خود با باكو را در نظر بگيرد، به فكر تامين منافع دولتي خود مي باشد. غرب نيز به نوبه خود سعي مي كند كه با فراهم آوردن شرايطي مساعد براي بهبود روابط ارمنستان و تركيه، حدالمقدور فاصله بين ايروان و روسيه را طولاني و با اين روال حلقه پيرامون ايران را تنگ‌تر كند.

حاكميت تركيه نيز به منظور برخوردار شدن از حمايت غرب در مسايل‌هاي اخير داخلي، تن به آغاز مذاكرات با ارمنستان داده است.